Ciekawostki żeglarskie :: Historia żeglarstwa
Historia żeglarstwa i odkryć geograficznych








Najwcześniejszy rysunek żaglowca ok. 3200 lat p.n.e.
Źródło: "The Ancient Mariners", Lionel Casson





Kyrenia replika
Źródło: www.greece.org





fot: Carl W. Barth/Iver A. Holme/DNFI




Golden Hind, 1927,
by Montague Dawson
The Mariners’ Museum






La Boudeuse
Źródło: Wikipedia





Duyfken
Źródło: www.duyfken.com





Św. Gabriel
Źródło: www.tidsskrift.dk




Św. Piotr
Źródło: www.technologia.gda.pl







Endeavour replika
Źródło: dl.screenaustralia.gov.au





Beagle
Źródło: news.bbc.co.uk





Gjøa
Źródło: en.wikipedia.org




Nimrod
Żródło: www.coolantarctica.com





Endurance
Żródło: ''Endurance'. Antarktyczna wyprawa Shackletona' Alexander Caroline








Kon-Tiki
Źródło: www.kon-tiki.no





Ra II
Źródło: www.greatdreams.com



 

 

Ok. 30 000 lat p.n.e - Rozpoczęły się wyprawy na tratwach bambusowych z wysp Indonezji do Australii i dalej na Tasmanię.

 

Ok. 6000 lat p.n.e. - Wiek najstarszej odkrytej dłubanki europejskiej znalezionej w Szkocji.

 

 Ok. 5000 lat p.n.e  - Początki żeglugi w rejonie morza śródziemnego.

 

Przed 4000 lat p.n.e. - Pirogi i katamarany z Azji Południowej żeglują po Oceanie Spokojnym.

 

3500-3400 lat p.n.e. - Wynalezienie żagli.

 

Ok. 3300 lat p.n.e. - Czcinowe łodzie Egipcjan zastępują na Nilu statki drewniane.

 

Ok. 3100 lat p.n.e. - Najwcześniejsze obrazy statków z żaglami.

 

Ok. III tysiąclecie p.n.e. - Wiek dłubanki dębowej znalezionej w Wiśle pod Dęblinem.
 

Ok. 3000-2500 p.n.e. - Rozpoczyna się handel morski pomiędzy Indiami a Zatoką Perską.

 

Ok. 2700 lat p.n.e. - Żaglowce Egipskie wypływają na morze.

 

Ok. 2600 lat p.n.e. - Egipski Faraon Snerfu importuje drewno z Biblos (dzisiejszy Liban) - pierwsza udokumentowana wyprawa morska.
Początki kontaktów pomiędzy Egiptem a Kretą.

 

Ok. 2500 lat p.n.e. Rozwój żeglugi kreteńczyków pomidzy Egiptem, Grecją i Syrią.

  

Ok. 2350 lat p.n.e. - Egipcjanie dopływają Nilem do mitycznego Puntu (prawdopodobnie Mozambik lub Somalia).

 

Ok. 2100-1450 lat p.n.e. - Kreteńczycy panują na Morzu Śródziemnym, po nich panowanie nad handlem śródziemnomorskim przejmują Fenicjanie.

 

Ok. 2000-1700 lat p.n.e. - Egipcjanie budują kanał łączący Nil z Morzem Czerwonym i żeglują również po Oceanie Indyjskim.

 

Ok. 1500 lat p.n.e. - Polinezejczycy dopływają do Wysp Vanuatu, Nowej Caledonii i Fidżi.

 

1483-1480 r.p.n.e. - Wyprawa Hatszepsut do Puntu pod dowództwem Nehsiego.

 

Ok. 1400 lat p.n.e. - Upadek Krety.

 

Ok. 1250 r.p.n.e. (wg innych źródeł ok. 1100 r.p.n.e.) - Argonauci pod wodzą Jasona wyprawiają się po złote runo na galerze „Argo” z Tesalii przez Bosfor, Morze Czarne do Kolchidy (obecnie Gruzja).

 

1184 r.p.n.e. - Tradycyjna data zdobycia Troi.

 

Ok. 1000-700 lat p.n.e. - Fenicjanie kolonizują zachodnie brzegi Morza Śródziemnego.

 

Ok. 970 r.p.n.e. - Fenicjanie dostarczają drzewa cedrowego Salomonowi na budowę Świątyni Boga Jahwe.
Fenicjanie handlują z Indiami.

 

Ok. IX w. p.n.e. - Fenicjanie zakładają Kartaginę.

 

814 r.p.n.e. - Założenie Kartaginy (obecnie Tunezja).

 

Ok. VIII w.p.n.e. - Grecy przejmują hegemonię na Morzu Śródziemnym; zakładają Tarent, Mesynę, Marsylię, Rzym. Powstają osady na wybrzeżach Morza Czarnego i Wysp Brytyjskich.

 

Ok. 800 lat p.n.e. - Wynalezienie statku z taranem i pentekontera (statek 50-cio wiosłowy).

Ok. 700 lat p.n.e. - Wynalezienie galery z dwoma rzędami wioseł.

 

Ok. 700-600 lat p.n.e. - Wynalezienie galery z trzema rzędami wioseł

 

Ok. 600-597 r.p.n.e. - Fenicjanie na polecenie faraona Nechona opływają Afrykę wyruszając z Morza Czerwonego i wracając przez Cieśninę Gibraltarską do Egiptu.

 

Na przełomie VI i V w.p.n.e. - Hanno żeglarz kartagiński przez Giblartar dociera do Zatoki Gwinejskiej. Wcześniej Kartagińczycy odkrywają Wyspy Kanaryjskie i Maderę.

 

Ok. 500 lat p.n.e. - Polinezyjczycy dopływają do Tahiti.

 

483 r.p.n.e. - Biwa pod Salaminą, Grecy pod dowództwem Temistoklesa zwycieżają Persów.

 

326 r.p.n.e. - Nearch wódz Aleksandra Wielkiego wyrusza do Suzy Indusem i Tygrysem.

 

Ok. 310-306 r.p.n.e. - Grek Pyteasz wyrusza z Massali (Marsylia) i przez - najprawdopodobniej - rzeki Francji dociera do Brytanii a później do ujścia Łaby i legendarnego Thule.

 

III w. p.n.e. - Pierwsze znalezisko północnoeuropejskiej dłubanki z burtami podwyższonymi klepkami i łodzi klepkowej o poszyciu zakładkowym, zszywanym.

 

I-II w. p.n.e. - Rzymianie i Arabowie żeglują do Indii.

 

146 r.p.n.e. - Rzymiane zdobywają Kartaginę i Korynt.

 

150 r.p.n.e. - Powstaje ptolemejska geografia świata.

 

I w.n.e. - Północnoeuropejska łódź klepkowa o poszyciu zakładkowym nitowanym.
Pierwsze zastosowanie w północnej europie dulki i wiosła opartego, powstanie zespołu trzonowego - konstrukcji stępkowej w połączeniu z dziobnicą i tylnicą.

 

Ok. 500 r. n.e. - Pierwsze zastosowanie masztu i żagla rejowego.

 

476 r.n.e. - Upadek Rzymu i żeglugi rzymskiej na Morzu Śródziemnym. 

 

Początek VI w.n.e. - Legenda głosi, że Św. Brendan, mnich Irlandzki, wyprawia się na Atlantyk (możliwe że dociera do Ameryki).

 

Ok. VI w.n.e. - Polinezyjczycy odkrywają Wyspę Wielkanocną i Hawaje.

 

VI - IX w. - Wynalezienie i rozpowszechnienie się żagla łacińskiego na Morzu Śródziemnym.

 

Połowa VII w.n.e. - Wikingowie zasiedlają Orkady i Szetlany.

 

Ok. 700 r.n.e. - Wikingowie odkrywają Wyspy Owcze.

 

Koniec VIII w.n.e. - Mnisi Irlandzcy odkrywają Islandię.

 

IX w.n.e. Rozwój morskiej żeglugi Pizy, Genui, Wenecji, Amalfi.

Opracowanie tablic nautycznych.

 

Druga połowa IX w.n.e. - Wikingowie zasiedlają Islandię.

 

844 r.n.e. Normanowie podbijają wybrzeża Hiszpanii.

 

911 r.n.e. - Normanowie duńscy ląduja w Normandii.

 

960 r.n.e. - Normanowie opanowują Islandię i Labrador.

 

982 r.n.e. - Wiking Eryk (Rudy) Thorvaldsson odkrywa i zasiedla Grenlandię.

 

Ok. 1000 r.n.e. - Maorysi dopływają do Nowej Zelandii ze środkowej Polinezii.

 

1001 r.n.e.  - Wiking Leif Eriksson dopływa do Ameryki (nowa Fundlandia).

 

1066 r.n.e. - Normanowie zdobywają Anglię (zwycięska bitwa Wilhelma Zdobywcy pod Hastings).

 

XI-XII w.n.e. - Panowanie floty włoskich miast na Morzu Śródziemnym.

 

1298-1344 r.n.e. - Ponowne odkrycie Wysp Kanaryjskich, Madery i Azorów.

 

XIII w. - Wprowadzony zostaje na Morzu Północnym i Bałtyckim ster zawiasowy na tylnicy.

 

XIII-XIV w.n.e. - rozwój Ligi Hanzeatyckiej.

 

1302 r.n.e. - Europejscy żeglarze zaczynają używać kompasu.

 

XV w. - Zastosowanie na statkach północnoeuropejskich poszyca na styk.

 

1405-33 r. - 7 Chińskich ekspedycji dyplomatycznych, odkrywczych pod dowództwem Zheng He do prawie wszystkich państw nad Morzem Chińskim i Oceanem Indyjskim. W wyprawach uczestniczyło w sumie 370 statków.

 

1434 r. - Portugalczyk Gil Eannes przepływa zachodnio afrykański przylądek Bojador.

 

1445 r. - Portugalczycy odkrywają Wyspy Zielonego Przylądka.

 

1460 r. - Portugalczyk Fernao Póo dociera do Zatoki Gwinejskiej.

 

1488 r. - Portugalczyk Bartolomeu Diaz jako pierwszy opływa Przylądek Dobrej Nadziei.

 

1492-3 r. - Krzysztof Kolumb na statkach „Santa Maria”, „Pinta” i „Niña” wyrusza z Hiszpanii do Indii drogą zachodnią i po dwóch miesiącach podróży odkrywa Amerykę: dociera na Bahamy.

 

1493-6 r. Druga wyprawa Kolumba. Odkrycie Małych Antylii i Kuby.

 

1497-8 r. - John Cabot (Wenecjanin) pod banderą Angielską dociera na statku „Mathew” do Ameryki Północnej (Nowa Funlandia).

 

1497-9 r. - Portugalczyk Vasco da Gama dociera na statku „São Gabriel” przez Atlantyk, Przylądek Dobrej Nadziei i Ocean Indyjski do Indii (Kalikat).

 

1499-1500 r. - Trzecia wyprawa Kolumba. Odkrycie wyspy Trynidad i kontynentu Ameryki (Kolumb do śmierci twierdzi że dotarł do wschodnich wysp indyjskich).

 

XVI w. zasosowanie żagli podbukszprytowych.

 

1499-1512 r. - Amerigo Vespucci po opłynięciu wschodnich brzegów Ameryki Południowej uznaje Amerykę za kontynent.

 

1500-1 r. - Portugalczyk Pedro Carbal dopływa na statku „Anunciada” do Brazylii, a następnie, przez Przylądek Dobrej Nadziei, do Indii.

 

1501 r. - Portugalczyk Amerigo Vespuci dociera do ujścia La Platy i udowadnia, że Ameryka jest kontynentem.

 

1502-4 r. - Kolumb odkrywa w czwartej wyprawie Panamę.

 

1503 r. - Druga wyprawa Carbala do Indii.

 

1519-22 r. - Portugalczyk (w służbie Hiszpanii) Ferdynand Magellan wyrusza jako pierwszy w podróż dookoła świata. Dowodzi pięcioma karakami: „Victoria”, „Trynidad”, „San Antonio”, „Conception”, „Santiago”. W 1521 r. - Magellan ginie na wyspie Guam. Z 250 marynarzy wróciło 18 pod dowództwem Juana Sebastiana Elcano na statku „Victoria”.

 

1520 r. - Portugalczycy docierają do Japonii.

 

1524 r. - Francuska wyprawa pod dowództwem Giovanni Verrazzano bada na statku „Dauphine” brzegi Ameryki Północnej od Północnej Karoliny do Nowej Fundlandii”.

 

1534 r. - Wyprawa do Kanady Jacquesa Cartiera.

 

1537 r. - Opracowana zostaje mapa Mercatora.

 

1542 r. - Założenie kolonii portugalskiej w Macao (Chiny).

 

1553 r. - Richard Chancellor z kapitanem statku „Edward Bonaventure” dopływają do ujścia Dwiny (Murmańska).

 

1564 r. - Hiszpan Friar Andrés de Urñadeta jako pierwszy na galeonie San Pablo przepłynął Pacyfik z zachodu na wschód wypływając z Filipin i docierając do La Navidad (Meksyk).

 

1567-9 r. - Hiszpan Alvaro Mendaña dowodzi wyprawą na dwóch statkach „Los Reyes” i „Todos Los Santos”, która wypływa z Callao w Ameryce Południowej, pokonuje Pacyfik, odkrywa Wyspy Salomona i Marschalla i wraca do Callao.

 

1570 r. - Holender Kryn Wouters jako pierwszy zastosowal stengi dla podwyższenia masztów.

 

1576 r. - Anglik Martin Frobisher na statku „Gabriel” jako pierwszy szuka Przejścia Północno-Zachodniego (szlaku żeglugowego przez Północną Amerykę).

 

1577-80 r. - Francis Drake, Anglik opływa jako drugi świat ze wschodu na zachód na statku „Golden Hind”.

 

1580–1584 i 1585–1589 Martin Ignacio de Loyola jako pierwszy opływa dwukrotnie świat i jako pierwszy robi to w kierunku wschodnim i zachodnim.

 

1584 r. - John Davis wyrusza na statkach „Sunneshine” i “Moonshine” w poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego i dociera do Ziemi Baffina.

 

1585 r. - Druga wyprawa Davisa do cieśniny jego imienia na statkach „Marmaid”, „North Star”, „Moonshine”, i „Sunneshine”.

 

1586 r. - Davis wyprawia się na statkach „Helen”, „Sunneshine”, „Elizabeth” natrzecią ekspedycję do Cieśniny Davisa.

 

1595-6 r. - Alvaro Mendaña na statkach pilotowanych przez Pedro Fernándeza de Quirós „San Jerónimo”, „Santa Ysabel”, „Santa Catalina”, „San Felipe” wraz z 386 emigrantami wyrusza skolonizować Wyspy Salomona; po drodze odkrywa Markizy. Wyprawa kończy się nie powodzeniem: kapitan ginie na Wyspach Salomona w walce z buntownikami. Z wyprawy ratują się zdziesiątkowane pragnieniem i chorobami „San Jerónimo” i „San Felipe” dopływając do Filipin.

 

XVII w. pojawia sie pionowy maszt na bukszprycie z żaglami nadbukszprytowymi. 

 

1600 r. - Założona zostaje Kompania Wschodnio-Indyjska w Anglii.

 

1602 r. - Założona zostaje Kompania Wschodnio-Indyjska w Holandii.

 

1605 r. - Holender Willem Jansz na statku „Duyfken” jako pierwszy bada australijski brzeg.

 

1605 r. - Luis Vaéz de Torres dowodząc statkami “San Pedro” i “Los Tres Reyes” przepływa Cieśninę Torresa.

 

1609 r. - Żeglarz ang. Henry Hudson na okręcie „Halve Maen” odkrył w Ameryce Północnej rzekę nazwaną później jego nazwiskiem.

 

1610-11 r. - Henry Hudson wyprawia się na "Dyscovery" na arktyczną wyprawę do zatoki nazwanej Zatoka Hudsona.

 

1615-6 r. - Holendrzy Willem Cornelisz Schouten and Isaac Le Maire jako pierwsi opływają na żaglowcu „Eendracht” Przylądek Horn.

 

1621 r. - Pierwsi emigranci europejscy na statku „Mayflower” przepływają Atlantyk i osiedlają się na stałe w Ameryce Północnej (Nowa Anglia).

 

1642-3 r. - Holender Abel Tasman na statku „Heemskerck” opływa Australię. Rok później bada Australię na statku "Limmen".

 

II poł. XVII w. Pojawiają si sztaksle.

 

1679–1691 r., 1703–1707 r.,  1708–1711 r. - William Dampier jako pierwszy opłynął trzykrotnie świat.

 

1705 r. Zastosowany zostaje ster ze szturmwałem zamiast przekładniowego.

 

1725-30 r. - Pierwsza wyprawa rosyjska na statku „Św. Gabriel” Belga Vitusa Beringa do cieśniny nazwanej jego imieniem.

 

1740-1 r. - Druga wyprawa Beringa na Alaskę (podczas której umiera) na statku „Św. Piotr”.

 

1740-4 r. - Brytyjczyk George Anson opływa Ziemię na „Centurionie“.

 

1764-6 r. - Brytyjczyk John Bayron przepłynął dookoła świata na statku „Dolphin”.

 

1766-8 r. - Francuz Louise Antoine de Bougainville okrąża Ziemię na statkach „La Boudeuse” i „L’Etoile”.

 

1766-8 r. - Brytyjczycy Samuel Wallis i Samuel Carteret na statkach „Dolphin” i „Swallow” opływają Glob. Podczas podróży Wallis odkrywa Tahiti.

 

1766-9 r. - Louis Antoine de Bougainville dowodził francuską ekspedycją, która na statkach „La Boudeuse” i L’Etoile” dokonała wielu odkryć geograficznych i naukowych oraz opłynęła świat.

 

1768-71 r. -  James Cook opływa na bryt. węglowcu „Endeavour” Świat podczas swej pierwszej wyprawy odkrywczej po południiowym Pacyfiku - odkrycie Australii.

 

1772-5 r. - James Cook na statkach „Resolution” i „Adventure” jako pierwszy opływa kulę ziemską z zachodu na wschód. W trakcie podróży jako pierwszy płynie za południowe koło podbiegunowe.

 

1776 r. - James Cook na statku „Discovery” wyrusza w podróż w celu odkrycia Przejścia Północno-Zachodniego z Pacyfiku na Atlantyk. Ginie na Hawajach podczas potyczki z tubylcami.

 

1785-8 r. - Frasncuska odkrywcza wprawa wokółziemska na statkach „L’Astrolabe” i „La Boussole” pod dowództwem Jean’a François La Pérouse kończy się rozbiciem statków i śmiercią wszystkich jej członków u wybrzeży melanezyjskiej wyspy Vanikoro.

 

1787-90 r. - Wyprawa brygu „Bounty” pod dowództwem Wiliama Bligha po sadzonki drzewa chlebowego z Tahiti (które miały być zasadzone w Indiach Zachodnich) zakończona buntem załogi pod dowództwem Fletchera Christiana, wysadzeniem kapitana z kilkoma marynarzami na szalupę i osiedleniem się buntowników z 18 Tahitankami na wyspie Pitcarin na płd. Pacyfiku. Szalupa pod dowództwem Bligha dokonała niezwykłego wyczynu przepływając z wysp Fidżi na wyspę Timor w ciągu 34 dni przez nieznane żeglarzom morza (m. in. przez Cieśninę Torresa).

 

1791-5 r. - Anglik George Vancouver opływa świat na statku HMS „Discovery” podczas podróży odkrywczej Północnego Pacyfiku.

 

XVIII w. W Anglii budowane są pierwsze żelazne barki.

 

1800-4 r. - Francuska wyprawa pod dowództwem Nicolasa Baudina na statkach "Naturaliste", "Le Géographe" przeprowadza explorację brzegów Australii oraz badania jej fauny i flory; opływa świat.

 

1803-6 r. - Rosyjska wyprawa pod dowództwem Adama Johanna von Krusensterna na statkach „Nadieżda” i „Newa” opływa Ziemię ze wschodu na zachód, bada Morze Ochockie i Wyspę Sachalin.

 

1807 r. - Fulton wybudował pierwszy statek parowy "Clermont" z kołem łopatkowym.

 

1815-8 r. - Rosyjska wyprawa na statku „Ruryk” pod dowództwem Otto von Kotzebue okrąża Ziemię wypływając z Kronsztadu przez Półwysep Horn, przepływa tam i z powrotem Cieśninę Beringa, docierając na koniec do Petersburga.

 

1817-20 r. - Francuska wyprawa naukowa pod dowództwem Louisa de Freycinet opływa świat z zachodu na wschód na statku „L’Uranie”.

 

1818 r. - Brytyjska wyprawa pod dowództwem Johna Rossa na statkach „Isabela” i „Alexander” w poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego. Badacze najdalej docierają do Zatoki Melville’a.

 

1819-20 r. - William Edward Parry poprowadził ekspedycję na statkach „Hecla” i „Griper” w poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego docierając aż do Wyspy Banksa.

 

1822-5 r. - Louis I. Duperrey i Dumont D’Urville na statku „Coquille” (kilka lat później przemianowany na „L’Astrolabe”) w wyprawie badawczej opływają świat.

 

1821-3 r. - Parry na „Hecli” i „Fury” bada zatokę Hudsona, przepływa Cieśninę Hecla i Fury.

 

1824-5 r. - Parry na „Hecli” bada Cieśninę Lancaster i Zatokę Boothia.

 

1825 r. - Rosjanie Bellingshausen i Łazariew odkrywają Antarktydę na statkach „Mirnyj” i „Wostok”.

 

1826-9 r. - Rosyjska wyprawa badawcza pod dowództwem Fiodora Piotrowicza Litke na statkach „Senjawin” i  „Möller” eksploruje Pacyfik i okrąża świat.

1826-9 r. - Wyprawa badawcza Dumont D’Urville na statku „L’Astrolabe” opływa Ziemię i odkrywa szczątki ekspedycji La Pérouse’a.

 

1827 r. - Parry na „Hecli” próbuje zdobyć biegun północny docierając do 82°21’ szerokości północnej.

 

1831 r. - James Clark Ross odkrywa północny biegun magnetyczny podczas drugiej wyprawy swojego wuja Johna Ross’a w poszukiwaniu przejścia Północno-Zachodniego w latach 1829-33.

 

1831-6 r. - Brytyjska wokółziemska wyprawa badawcza pod dowództwem Roberta FitzGoy’a na statku „Beagle”, w której brał udział przyrodnik Charles Darwin.

 

1838 r. Wybudwany zostaje "Archimedes" - pierwszy statek z napędem śrubowym.

 

1840 r. - Charles Wilkes w amerykańskiej wokółziemskiej wyprawie (1838-42) na statkach: "Vincennes", oraz "Peacock", "Relief", "Porpoise", "Sea Gulf" i "Flying Fish" nadaje nazwę Antarktyce.

 

1845-8 r. - Bryt. Wyprawa odkrywcza Przejścia Płn. – Zach. pod dowództwem John’a Franklina na statkach „Erebus” i „Terror”. Ekspedycja utknęła w lodach. Wszyscy jej uczestnicy zginęli.

 

1850-4 r. - Robert McClure na statku „Investigator” dopływa od zachodu do Cieśniny Melville’a udowadniając, że istnieje Przejście Północno-Zachodnie.

 

1869 r. - Otwarty zostaje Kanał Sueski.

 

1878-80 r. - Szwedzki badacz Nils Adolf Erik Nordenskjöld na statku wielorybniczym „Vega” opłynął jako pierwszy kontynent euro-azjatycki i jako pierwszy przepłynął Przejściem Północno-Wschodnim.

 

1893-6 r. Fridtrof Nansen na barkentynie „Fram” udowadnia, że Arktyka nie jest kontynentem. Podczas wyprawy, gdy „Fram” w 1895 r. został uwięziony w lodach na północ od Spitzbergenu, Nansen wraz z Frederikiem Johansenem próbują zdobyć północny biegun wyprawiając się w podróż z saniami i kajakami. Zablokowani przez lody zawracają i docierają do angielskiego obozu na Wyspie Northbrook w 1896 r.

 

1895 r. - Otwarty zostaje Kanał Kiloński.

 

1897-9 r. - Pierwsze zimowanie na Antarktydzie wyprawy na parowcu „Belgica” pod dowództwem Adriena de Gerlache de Gomery.

 

1901-4 r. - Robert Falcon Scott poprowadził brytyjską wyprawę na Antarktydę. Ekspedycja popłynęła na statku „Discovery”; dowódca wraz z Ernestem Shackeltonem i Edwardem Wiksonem dotarł do 82°16’ szerokości geograficznej południowej.

 

1903-6 r. - Norweg Roald Amundsen na 21 metrowym slupie „Gjøa” z 6 członkami załogi pierwszy przepływa Przejściem Północno-Zachodnim (ze wschodu na zachód).

 

1908 r. - Amerykanin Robert Peary twierdzi - co poddawane jest obecnie mocno w wątpliwość - że podczas drugiej polarnej wyprawy zdobył Biegun Północny. Na dwóch wyprawach korzysta z parowca „Roosevelt”.

 

1907-9 r. - Shackelton dociera do 88°23’ szerokości południowej. Brytyjska wyprawa pod jego dowództwem płynęła do Antarktyki na statku „Nimrod”.

 

1911 r. Na "Selandii" zastosowano po raz pierwszy jako napędu silnik spalinowy.

 

1910-12 r. - Norweska wyprawa pod dowództwem Roalda Amundsena na statku „Fram” na Antarktydę. Amundsen wraz z czterema towarzyszami zdobywają w 1911 biegun południowy (zob. mapę na stronie: Endurance/O Shackletonie).

 

1911 r. - WYbudowany zostaje pierwszy motorowiec - "Selandia". 

 

1910-13 r. - 24 osobowa Brytyjska wyprawa badawczo-odkrywcza na statku „Terra Nova”. Jej dowódca, Rober Falcon Scott, po zdobyciu bieguna południowego (41 dni po Amuldsenie) zamarza wraz z czterema towarzyszami w drodze powrotnej(zob. mapę na stronie: Endurance/O Shackletonie).

 

1914 r. - Otwarcie Kanału Panamskiego.

 

1914-17 Imperialna Transantarktyczna Ekspedycja pod dowództwem Shackletona. Wyprawa wyrusza na dwóch statkach "Endurance" i "Aurora" w celu przejścia od jednego do drugiego brzegu przez biegun południowy Antarktydy. Zakończona niepowodzeniem z powodu uwięzienia "Endurance" w lodach Morza Weddella. Po niezwykłych przygodach na krach i podróżach na szalupach, całej załodze udaje się uciec z Antarktydy. Szczegóły wyprawy i mapa na stronie: Endurance/O Shackletonie).

 

1918-9 r. - Amundsen próbuje zdobyć biegun północny dryfując na statku „Maud”.

 

1932 r. - Radziecki lodołamacz „Sibiriakow” pod dowództwem komandora Władimira Woronicowa przepływa jako pierwszy Przejście Północno-Wschodnie z Archangielska do Cieśniny Beringa.

 

1947 r. - Norweg Thor Heyerdahl i pięciu jego towarzyszy wyrusza z Peru na tratwie „Kon-Tiki” z drzew balsa i z jednym masztem rejowym i po 101 dniach dociera do archipelagu Tuamotu na Oceanie Spokojnym. Rejs miał na celu udowodnienie że była możliwa kolonizacja Pacyfiku przez dawnych Peruwiańczyków.

 

1951 r. - Wybudowany zostaje pierwszy statek z turbiną gazową - "Auris".

 

1952 r. - Alan Bombard na pontonie „L’Heretique” przepływa samotnie Atlantyk żywiąc się złowionymi rybami, planktonem, pijąc deszczówkę i niewielkie ilości wody morskiej przez 65 dni podróży.

 

1954 r. - Na "Nautyliusie" po raz pierwszy zastosowano reaktor jądrowy.

 

1958 r. - USS „Nautilius” amerykański okręt podwodny dopływa pod lodami do bieguna północnego.

 

1969 r. - Thor Heyerdhal próbuje przepłynąć Atlantyk na „Ra I” łodzi z cibory papirusowej dla udowodnienia możliwości pradawnych kontaktów pomiędzy Ameryką a Afryką. Sztuka ta udaje mu się dopiero w 1970 r. na „Ra II”.

 

1960 r. - USS „Triton” opływa pod wodą kulę ziemską pod dowództwem Edwarda Beach’a.

 

1975 r. - Radziecki lodołamacz „Arktika” dopływa do bieguna północnego.